Łysa Góra – niezwykła przyroda, sabat czarownic i bogowie

Łysa Góra

Łysa Góra, zwana też Świętym Krzyżem lub Łyścem (nie Łysicą – to inne miejsce!) jest drugim co do wysokości szczytem Gór Świętokrzyskich. Wznosi się na wysokość 594 m n.p.m. i obfituje w atrakcje. Frajdą jest też już sam spacer na wzniesienie. Którędy wejść na Łysą Górę? Co można tam zobaczyć? Podpowiadamy! 

Kiedy ostatnio byliśmy w okolicach Kielc, wiedzieliśmy, że jeszcze wrócimy w Świętokrzyskie. Tym razem była to jednodniowa wycieczka – padło na miejsce, które już od dawna chcieliśmy odwiedzić.  Łysa Góra jest ściśle związana z wierzeniami Słowian, które żywo nas interesują. Legendy o odbywających się tu sabatach czarownic tylko dodatkowo rozpaliły naszą wyobraźnię. Z Warszawy to 2,5 godziny jazdy samochodem, ale było warto!  

Łysa Góra  którędy wejść? 

Na Łysą Górę można wejść od trzech stron. 

  • Z Nowej Słupi na szczyt prowadzi tzw. Droga Królewska, biegnąca przez las i miejscami dość kamienista. Wzdłuż trasy znajdują się rzeźbione w drewnie stacje drogi krzyżowej, a przy wejściu na nią – pomnik pielgrzyma Emeryka. Zgodnie z legendą posąg ten ma być zaklętym w kamień pielgrzymem, który zbyt chwalił się swoją pobożnością i w ten sposób został ukarany za swoją pychę. Szlak liczy 3,5 km, a jego przejście zajmuje około 1,5 godz. 
  • Z Trzcianki na Łysą Górę biegnie łagodna leśna ścieżka, której przejście zajmuje 1 godz. 
  • My weszliśmy na szczyt od strony Huty Szklanej. Z dużego parkingu na samą górę prowadzi asfaltowa droga, ale równolegle biegnie urokliwa ścieżka dydaktyczna po Puszczy Jodłowej i tę trasę polecamy. Podejście jest łatwe, ma długość około 2 km, a na jego pokonanie wystarczy 45 min. Wiele osób wjeżdżało na górę samochodem, ale co to za zabawa… Przy okazji w Hucie Szklanej można zajrzeć do niewielkiej Osady Słowiańskiej (gdy tam byliśmy, niestety pozostawała zamknięta).

Łysa Góra trasa Łysa Góra trasa

Łysa Góra trasa

 Atrakcje Łysej Góry – co warto zobaczyć? 

Na Łysej Górze miały odbywać się sabaty mieszkających w okolicy czarownic. Przylatywały tu na swoich miotłach, łopatach lub ożogach (kijach do poprawiania ogniach w piecach piekarskich) i wzywały diabła. Sabatom towarzyszyć miały wyuzdane orgie z udziałem sił piekielnych, tańce, warzenie ziół i inne zakazane zabawy.  

Jak z tymi czarownicami było, dziś nikt nie wie na pewno, legendy jednak pozostały. Faktem jest jednak, że Łysa Góra była bardzo ważnym ośrodkiem kultu pogańskiego. Według kronikarza Jana Długosza istniała tu bożnica, w której Słowianie czcili swoje bóstwa (prawdopodobnie Łada, Boda i Leli, zwanym też Świst, Poświst i Pogoda). Do dziś zachował się wał kultowy ułożony z głazów piaskowca kwarcytowego. Powstał pomiędzy VII-XI w. Jego długość wynosi około 1,5 km, a wysokość dochodzi do ponad 2 m. Najlepiej podziwiać go, wchodząc na platformę widokową przy gołoborzu (bilet normalny kosztuje 10 zł). Fragmenty widać też ze ścieżki dydaktycznej biegnącej z Huty Szklanej.  

Łysa Góra wał kultowy

Łysa Góra wał kultowy

Poniżej wału kultowego znajduje się wspomniane gołoborze, czyli rumowisko usypane ze skał kwarcytowych pokruszonych w różnej wielkości bloki. Nazwa gołoborze ma charakter regionalny i oznacza miejsce „gołe”, bez boru”. Rumowisko na stoku Łysej Góry jest największe w Górach Świętokrzyskich i zajmuje 3,84 ha powierzchni. Trzeba przyznać – robi wrażenie, a z platformy widokowej rozpościera się naprawdę niesamowity widok.  

Łysa Góra gołoborze

Łysa Góra gołoborze

Tuż za wejściem na platformę wznosi się Radiowo-Telewizyjne Centrum Nadawcze Święty Krzyż (wysoką wieżę widać już z odległości kilku kilometrów, kiedy podjeżdża się do wejścia na trasę), a nieco dalej – opactwo benedyktyńskie, które powstało tu najprawdopodobniej po to, by przyćmić pamięć o dawnych bogach. Przechowywane są w nim relikwie Krzyża Świętego (stąd druga nazwa góry – Święty Krzyż). Zespół klasztorny, poza klasztorem i kościołem kościół pw. Świętego Krzyża zbudowanym w stylu barokowym, obejmuje również dzwonnicę i bramę wschodnią. W tej chwili klasztor jest zamieszkiwany przez Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. 

Łysa Góra opactwp

Łysa Góra opactwo

Łysa Góra opactwo

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *