Miejsce ze słowiańską duszą – Grodzisko Owidz i Muzeum Mitologii Słowiańskiej

Grodzisko Owidz

Około 5 kilometrów od Starogardu Gdańskiego, w zakolu Wierzycy, znajduje się fascynujące miejsce, w którym można stanąć twarzą w twarz ze Świętowitem.

Pchani słowiańską ciekawością nie mogliśmy odmówić sobie krótkiego przystanku w drodze z Warszawy do Malborka.

Już dzieci w szkole podstawowej wiedzą, kim jest Zeus, Atena czy Hera. Słyszeli też co nieco na temat wierzeń starożytnych Egipcjan. Tymczasem o Perunie, Welesie, Mokoszy i innych bóstwach słowiańskich słuch jakby zaginął. Jakby historia Polski zaczęła się w 966 roku. Faktem jest, że o mitologii słowiańskiej nie wiadomo zbyt wiele – zachowały się bowiem jedynie nieliczne źródła, na podstawie których można odtworzyć system wierzeń naszych przodków.

Wierzenia te jednak wcale nie przeminęły. Są obecne w niemal każdym aspekcie naszego życia, a zwłaszcza w… obrzędowości uważanej za chrześcijańską. Nowa religia wchłonęła bowiem wiele pogańskich symboli i rytuałów. Skoro nie można było wyplenić z ludu słowiańskich wierzeń, pojawił się pomysł, by je zasymilować. I tak w miejscach słowiańskiego kultu wznoszono świątynie chrześcijańskie, święto plonów stało się dniem Matki Boskiej Zielnej, a celebracja przesilenia zimowego zmieniła się w Boże Narodzenie…

Grodzisko Owidz – słowiańskie pamiątki

Grodzisko Owidz to rekonstrukcja grodu słowiańskiego, który został założony w XI wieku na terenie dzisiejszego regionu kociewskiego. Podobnych miejsc jest w Polsce kilka – chociażby słynny i dużo większy gród w Biskupinie. Jednak Owidz kryje w sobie coś więcej niż kilka zrekonstruowanych drewnianych chat…

Grodzisko Owidz

Do grodziska dotarliśmy w dniu, w którym odbywały się tam Jare Gody – wraz z symbolicznym paleniem Marzanny czy warsztatami z barwienia tkanin. Nie mieliśmy jednak okazji, by uczestniczyć w odtworzonych obrzędach – Owidz był bowiem przystankiem (bardzo istotnym, ale związanym z ograniczeniami czasowymi) na trasie do Malborka i innych zamków krzyżackich. Nie mogłam jednak pozwolić, byśmy po prostu przejechali obok.

Zwiedzanie zaczęliśmy od spaceru po zrekonstruowanym grodzie. Zaglądaliśmy do drewnianych chat, podziwialiśmy ceramikę, elementy wyposażenia dawnych domów, a także… narzędzia tortur i posąg słowiańskiego bóstwa. To było jednak dopiero preludium…

Grodzisko Owidz

Muzeum Mitologii Słowiańskiej – historia, której nie uczą w szkołach

Spacer po grodzie zajął nam około pół godziny (zająłby więcej, ale było strasznie zimno). Głównym punktem pobytu w Owidzu było dla nas jednak nie samo grodzisko, lecz jedyne w Europie Muzeum Mitologii Słowiańskiej. Obiekt powstał niedawno jako efekt wzmożonych wysiłków pomysłodawców-założycieli i… społeczności skupionej wokół słowiańszczyzny. Duży udział w sfinansowaniu ekspozycji miały bowiem osoby, które na ten cel przeznaczyły 1% swojego podatku.

Obecnie muzeum składa się dopiero z pierwszej z kilku planowanych części. Ekspozycja jest poświęcona mitologii słowiańskiej – temu, jak według naszych przodków powstał świat i w jaki sposób następują po sobie pory roku. Jest to jednak ekspozycja niezwykła… W muzeum nie ma bowiem świadectw archeologicznych czy starych zapisków. Są za to oryginalne malowidła wykonane w technice 3D, wzbogacone przez fascynujące opowieści przewodnika i lektora. Wszystko to tworzy ekscytującą mieszankę nowoczesności z historią na tyle dawną, że nie uczą o niej w szkołach. Ten oryginalny mariaż – oraz nadzwyczaj interesujący temat – sprawia, że 50 minut (tyle trwa „zwiedzanie”) mija niepostrzeżenie. Co istotne – nawet osoby, które znają mitologię słowiańską wyjdą z ekspozycji wzbogacone o nową wiedzę i niezapomniane doświadczenia. Rzadko można bowiem zobaczyć pieczołowicie zrekonstruowany posąg Świętowita czy wysłuchać historii o tym, jak świat wylał się z pękniętego jaja.

W przyszłości (oby jak najbliższej) planowane jest otwarcie dalszej części muzeum, poświęconej słowiańskiej demonologii.

Karczma Słowiańska „Na Podgrodziu”

Integralną częścią kompleksu, w skład którego wchodzi grodzisko i muzeum, jest także drewniana karczma. Z głośników dobiega tu muzyka ze słowiańską duszą, a menu obejmuje zarówno sycące mięsiwa, jak i słodkie desery czy rozgrzewające napoje. Dobrze wróżą już zapachy, wydobywające się z kuchni. Zazwyczaj we wróżby nie wierzymy, tym razem zaufaliśmy jednak naszym nosom i nie zawiedliśmy się. Było po słowiańsku – smacznie i dostatnio. Dziczyzna i żeberka na kapuście…. Palce lizać! Wystarczy napisać, że zdjęć nie będzie, bo zanim się zorientowaliśmy – już raczyliśmy się owidzkimi rarytasami. Zapach i sposób podania nie pozwoliły zwlekać ani chwili z degustacją.

Do Owidza planujemy wrócić. Po to, by zobaczyć, jak rozwija się inwestycja i jak będzie wyglądać kolejna część ekspozycji. Mamy również cichy plan zawitać do grodziska w sierpniu – na Festiwal Mitologii Słowiańskiej.

Karczma Na Podgrodziu

Na zakończenie garść konkretów:

  • Muzeum Mitologii Słowiańskiej jest czynne od wtorku do niedzieli w godzinach 10.00 – 18.00 (od października do końca kwietnia – do godziny 16.00).
  • Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem i trwa 50 minut. Zaczyna się o każdej pełnej godzinie.
  • Cena biletu normalnego to 10 zł, a ulgowego – 7 zł.
  • Przy grodzisku znajduje się bezpłatny parking.

W grodzisku regularnie odbywają się imprezy popularyzujące kulturę słowiańską – najlepszym źródłem informacji w tym temacie są strony na Facebooku: https://www.facebook.com/MuzeumMitologiiSlowianskiej/ i https://www.facebook.com/GrodziskoOwidz/

1 thought on “Miejsce ze słowiańską duszą – Grodzisko Owidz i Muzeum Mitologii Słowiańskiej

  1. czytanie o historii to jedno, ale „zwiedzanie” jej to drugie.
    ma to taką dziwną magię.
    ja lubię zwiedzać zamki. wtedy takie ciarki przechodzą przez ciało 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *