Żyrardów – raj dla miłośników czerwonej cegły

Żyrardów atrakcje

W pogoni za pięknem pofabrycznych hal warto zawitać do Żyrardowa. To miasto, którego historia jest ściśle związana z lnem, urzeknie nie tylko miłośników czerwonej cegły.

Żyrardów leży zaledwie godzinę drogi od Warszawy. Łatwo można dojechać tu zarówno samochodem, jak i pociągiem. Dla entuzjastów industrialnych klimatów to wręcz obowiązkowe miejsce do odwiedzenia. Jakie są najważniejsze atrakcje Żyrardowa? Od czego zacząć spacer? Jakie niespodzianki kryje historia tego miasta?  

Żyrardów  miasto lnem tkane 

Historia Żyrardowa jest ściśle związana z postacią Filipa de Girarda, który jest twórcą między innymi przędzarki oraz wyczesarki do lnu. Wszystko wskazuje na to, że to właśnie od nazwiska wynalazcy pochodzi również nazwa miasta.  

Fabryka wyrobów lnianych, w której wykorzystywano innowacyjny wynalazek Filipa de Girard, powstała najpierw na Marymoncie pod Warszawą. Po powstaniu listopadowym produkcja została przeniesiona na tereny Rudy Guzowskiej – rozpoczęto tu budowę najnowocześniejszego zakładu włókienniczego w Królestwie Polskim. Fabryka Wyrobów Lnianych oficjalnie ruszyła z pracą w 1833 roku. Początkowo w zakładzie działało kilkanaście maszyn przędzalniczych, natomiast w 1880 roku było tu już 16 tysięcy wrzecion! Niemal natychmiast wokół kompleksu fabrycznego zaczęła powstawać osada z domami dla pracowników, kościołem, szpitalem, szkołą… Rozrastająca się osada otrzymała nazwę Żyrardów.  

Większość pofabrycznych zabudowań została wzniesiona z charakterystycznej czerwonej cegły. Niemal cała oryginalna zabudowa z przełomu XIX i XX wieku, pomimo działań wojennych przetaczających się przez miasto, przetrwała do dziś. Na listę zabytków wpisano prawie 300 obiektów z Żyrardowa! Niektóre budynki niestety stoją opuszczone i niszczeją, na szczęście wiele udało się odrestaurować i wykorzystać jako przestrzeń mieszkalną, rekreacyjną i handlową. 

Żyrardów atrakcje

Żyrardów atrakcje

 

Śladem czerwonej cegły  spacer po Żyrardowie  

Spacer po Żyrardowie warto zacząć od Muzeum Lniarstwa im. Filipa de Girarda w Żyrardowie, które znajduje się w zabudowaniach dawnej żyrardowskiej fabryki przy ul. Dittricha 18. W czasach świetności zakładów w budynku mieścił się oddział drukarni Zakładów Lniarskich. Dziś znajduje się tu bogata ekspozycja, pokazująca, jak wyglądała praca żyrardowskich robotników i jak przebiegała produkcja lnianych tkanin. Można tu podziwiać kilkadziesiąt zabytkowych maszyn (większość pochodzi z lat 70. i 80., jednak zdarzają się też perełki z początku XX wieku), archiwalne fotografie oraz dokumenty i foldery.  

Muzeum Lniarstwa Żyrardów

Muzeum Lniarstwa Żyrardów

Muzeum Lniarstwa Żyrardów

Po bliższym zapoznaniu się z techniką produkcji lnu warto zajrzeć też na tyły muzeum, do Industrialnej zagrody. Mieszka tam para uroczych wielbłądów, alpaki i stadko rozbrykanych kóz. 

Żyrardów Industrialna zagroda

Z Muzeum Lniarstwa polecamy ruszyć dalej ulicą Dittricha, przez Lniany Zaułek, do ulicy Armii Krajowej. Znajdują się tu dawne dyrektorskie wille – luksusowe posiadłości, w których mieszkali najwyżej postawieni pracownicy żyrardowskiej fabryki. Wyraźnie odróżniają się od reszty ceglanych zabudowań.

Stąd już tylko kilka kroków dzieli od pięknie odrestaurowanej Starej Przędzalni, czyli miejsca, które było kolebką Żyrardowa. To właśnie w tych budynkach w XIX wieku działała wspomniana Fabryka Wyrobów Lnianych. W 2003 roku rozpoczęła się pieczołowita rewitalizacja terenu. Udało się na szczęście zachować oryginalny industrialny charakter miejsca wraz z istotnymi szczegółami architektonicznymi, a jednocześnie tchnąć w pofabryczne przestrzenie nowe życie. Obecnie na terenie Starej Przędzalni mieszczą się sklepy, lokale gastronomiczne (m.in. polecana przez wiele osób Szpularnia), lofty czy pokoje hotelowe. Wszystko to sprawia, że obiekt może być wymieniany jednym tchem obok innych polskich industrialnych perełek, takich jak łódzki Księży Młyn, Manufaktura czy warszawski Koneser.  

Żyrardów Stara Przędzalnia

Żyrardów Stara Przędzalnia

Po drugiej stronie Starej Przędzalni znajduje się Plac Jana Pawła II (dawny plac targowy) z górującym nad innymi obiektami kościołem Matki Bożej Pocieszenia. To najważniejsza świątynia w Żyrardowie, a jednocześnie jedna z najbardziej okazałych budowli sakralnych na Mazowszu. Przy placu mieszczą się również budynki ochronki, domu kultury czy urzędu miasta. Wszystkie wykonane oczywiście (tak jak kościół) z czerwonej cegły.  

Żyrardów atrakcje

Żyrardów atrakcje

To jednak nie koniec spaceru po Żyrardowie! Warto zajrzeć również za kościół i przespacerować się ulicami Limanowskiego, Kościelną czy Kościuszki. To tu znajdują się bowiem budynki należące do dawnego osiedla robotniczego. Wiele z nich zostało niestety zdewastowanych przez ulicznych pseudoartystów, głoszących sympatię lub niechęć do konkretnych klubów piłkarskich. Pomiędzy nimi, na niewielkich podwórkach zachowały się nawet drewniane budynki gospodarcze (tabliczki ostrzegają jednak, że grożą one zawaleniem). Godnym zwieńczeniem spaceru stanie się kościół św. Karola Boromeusza, znajdujący się przy ulicy Kościelnej. Nie jest wprawdzie aż tak monumentalny jak kościół Matki Bożej Pocieszenia, jednak również zachwyca architektonicznym rozmachem.

Żyrardów atrakcje

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *